Łupież pstry i łupież różowy Giberta, mimo podobnej nazwy, są odrębnymi chorobami od łupieżu skóry głowy łupieżem skóry głowy. Łupież pstry to powierzchowne zakażenie skóry drożdżakami Malassezia, objawiające się przebarwionymi plamami na tułowiu, a łupież Giberta to samoograniczająca się wysypka, prawdopodobnie o podłożu wirusowym. Obie choroby wymagają rozpoznania przez lekarza, a produkty kosmetyczne mogą jedynie wspierać pielęgnację skóry i łagodzenie objawów. Wyjaśniamy, jak je rozpoznać i czym różnią się od zwykłego łupieżu oraz grzybicy skóry głowy.

Łupież pstry – co to jest?

Łupież pstry to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia (głównie M. globosa i M. furfur), które naturalnie występują na skórze człowieka [1,2]. W sprzyjających warunkach – przy wysokiej temperaturze, wilgotności, intensywnym poceniu się czy tłustej skórze – drożdżaki przechodzą w formę, która powoduje zmiany skórne. Łupież pstry najczęściej dotyczy nastolatków i młodych dorosłych, a jego rozwojowi sprzyjają ciepłe i wilgotne warunki .

Łupież pstry – objawy i jak wygląda

Łupież pstry objawia się plamami o wyraźnych granicach, które mogą być jaśniejsze, ciemniejsze lub różowo brązowe w porównaniu z otaczającą skórą – stąd nazwa „pstry”. Jak wygląda łupież pstry?

• plamy są owalne, często zlewają się w większe obszary,
• przy potarciu skóry bardziej widoczne staje się drobne złuszczanie,
• zmiany zwykle nie swędzą lub swędzą nieznacznie,
• po opalaniu stają się bardziej widoczne – jasne plamy nie opalają się [2].

Łupież pstry na głowie i na ciele

Łupież pstry na ciele pojawia się najczęściej na plecach, klatce piersiowej, ramionach i szyi – w miejscach bogatych w gruczoły łojowe. Łupież pstry na głowie, czyli na skórze owłosionej, występuje rzadko, jednak Malassezia może na niej bytować.

Łupież różowy Giberta – co to za choroba?

Łupież różowy Giberta to ostra, samoograniczająca się choroba skóry, której przyczyna nie jest w pełni poznana, przypuszcza się, że może być związana z reaktywacją wirusów HHV-6 i HHV-7. [3]. Występuje przede wszystkim u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych , częściej w chłodniejszych miesiącach, i zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni [4,5].

Objawy łupieżu Giberta

Objawy łupieżu Giberta mają charakterystyczny przebieg:

• najpierw pojawia się pojedyncza, większa, owalna różowa plama z obwódką złuszczania – tzw. blaszka macierzysta (zwiastunowa),
• po około 1–2 tygodniach pojawiają się liczne mniejsze, owalne zmiany na tułowiu i ramionach, układające się wzdłuż linii skóry – na plecach przypominają kształt choinki,
• zmiany mogą lekko swędzieć,
• czasem wysypkę poprzedzają objawy przypominające przeziębienie [3,4].

Łupież pstry, łupież Giberta i zwykły łupież – czym się różnią?

Łupież pstry, łupież Giberta i zwykły łupież różnią się przyczyną, umiejscowieniem i sposobem postępowania. Łączy je jedynie nazwa i łuszczenie się skóry.

Grzybica skóry głowy – jak ją rozpoznać?

Grzybica skóry głowy to zakaźna infekcja grzybicza włosów i skóry owłosionej, występująca głównie u dzieci w wieku 3–7 lat [6]. W przeprowadzonych badaniach jednym z dominujących czynników był grzyb Microsporum canis, przenoszony przez koty i psy [7]. Grzybica skóry głowy może przypominać zwykły łupież, ale na jej obecność mogą wskazywać charakterystyczne zmiany oraz informacje z wywiadu: :

• okrągłe, łuszczące się ogniska z przerzedzonymi lub ułamanymi tuż przy skórze włosami,
• czarne punkty w miejscu ułamanych włosów,
• zaczerwienienie, świąd, a w postaciach zapalnych także krostki lub inne nasilone zmiany zapalne, może również wystąpić powiększenie okolicznych węzłów chłonnych,
• przypadki u kilku domowników lub kontakt ze zwierzęciem.

Grzybicy skóry głowy nie leczy się wyłącznie szamponami – wymaga ona ogólnoustrojowego leczenia przeciwgrzybiczego zaleconego przez lekarza [6,8]. Szampony przeciwgrzybicze mogą być stosowane jako uzupełnienie terapii. [6,8].

Leczenie i pielęgnacja – kiedy maści, a kiedy dermokosmetyki?

Łupież pstry, łupież Giberta i grzybica skóry głowy to choroby, które wymagają rozpoznania i odpowiedniego postępowania. Dermokosmetyki mogą wspierać pielęgnację skóry i łagodzenie niektórych dolegliwości, ale nie zastępują leczenia wtedy, gdy jest ono konieczne.

• Łupież pstry leczy się przede wszystkim miejscowymi preparatami przeciwgrzybiczymi (np. z ketokonazolem, klotrimazolem lub siarczkiem selenu), a w rozległych lub opornych przypadkach – lekami doustnymi [1,2]. Miejscowe preparaty przeciwgrzybicze, w tym kremy i szampony, należy stosować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi danego produktu lub wskazaniami lekarza bądź farmaceuty. Przebarwienia mogą utrzymywać się kilka tygodni lub miesięcy po wyleczeniu – nie oznacza to, że infekcja trwa.
• Łupież Giberta zwykle nie wymaga leczenia przyczynowego. Lekarz może zalecić preparaty łagodzące świąd, a w nasilonych przypadkach inne leczenie [4]. Kobiety w ciąży z objawami łupieżu Giberta powinny skonsultować się z lekarzem [3].
• Grzybica skóry głowy wymaga leczenia doustnego, a szampon przeciwgrzybiczy stosuje się jako uzupełnienie [8].

Dermokosmetyki mogą wspierać codzienną pielęgnację skóry i pomagać w utrzymaniu jej komfortu, ale ich rola zależy od rodzaju problemu skórnego. W przypadku zwykłego łupieżu skóry głowy pomocne mogą być odpowiednio dobrane szampony przeciwłupieżowe, np. Szampon zwalczający łupież i jego przyczyny CAPILARTE z klotrimazolem i piroktonianem olaminy. Więcej o zwykłym łupieżu skóry głowy przeczytasz w artykule Łupież – przyczyny, rodzaje i jak sobie z nim radzić, a o doborze kosmetyku – w poradniku jaki wybrać szampon na łupież.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o łupież pstry i łupież Giberta

Czy łupież pstry jest zaraźliwy?

Nie, łupież pstry nie jest zaraźliwy. Drożdżaki Malassezia, które go wywołują, występują naturalnie na skórze każdego człowieka, a choroba rozwija się przy sprzyjających warunkach, takich jak ciepło, wilgoć i pocenie się [2].

Czy łupież Giberta mija sam?

Tak, łupież Giberta zwykle mija sam, najczęściej w ciągu kilku tygodni [4,5]. Nawroty zdarzają się rzadko. Ponieważ podobnie mogą wyglądać inne choroby skóry, rozpoznanie zawsze powinien potwierdzić lekarz.

Jak pielęgnować skórę po leczeniu łupieżu pstrego?

Po leczeniu łupieżu pstrego warto ograniczać czynniki sprzyjające nawrotom: nosić przewiewną odzież, szybko zmieniać przepocone ubrania i unikać tłustych, ciężkich kosmetyków na skórę tułowia. Łupież pstry często nawraca, dlatego lekarz może zalecić profilaktyczne mycie skóry preparatem przeciwgrzybiczym, np. raz w miesiącu, szczególnie przed latem [2]. Jaśniejsze plamy wyrównają się stopniowo – pomaga w tym ochrona przeciwsłoneczna całej skóry.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nowe plamy, wysypka lub łuszczące się ogniska na skórze głowy wymagają oceny dermatologa.

Bibliografia