Utrata wody przez skórę (TEWL) – co to oznacza i dlaczego warto ją kontrolować?

Twoja skóra stała się szorstka, łuszczy się lub swędzi? A może zauważasz jej wiotczenie? Powodem może być nadmierna przeznaskórkowa utrata wody. Warto wiedzieć, czym jest TEWL oraz jakie elementy pielęgnacji wspierają utrzymanie równowagi bariery naskórkowej.

TEWL, czyli co?

TEWL (ang. Transepidermal Water Loss) to przeznaskórkowa utrata wody – proces, w którym woda z głębszych warstw skóry przenika przez naskórek i odparowuje z jego powierzchni. Jest to zjawisko fizjologiczne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania skóry. Problem zaczyna się wtedy, gdy TEWL staje się nadmierny – wówczas bariera naskórkowa traci szczelność, a skóra przestaje skutecznie utrzymywać wodę.¹

Za zatrzymywanie wody w skórze odpowiadają trzy współpracujące elementy: naturalny czynnik nawilżający (NMF), lipidy międzykomórkowe oraz płaszcz hydrolipidowy. Gdy którykolwiek z nich szwankuje, TEWL rośnie, a skóra staje się odwodniona, podrażniona i mniej odporna na czynniki zewnętrzne.²

Nadmierna przeznaskórkowa utrata wody –
jakie są jej przyczyny?

Przyczyny nadmiernego TEWL można podzielić na wewnętrzne – związane z kondycją samej skóry – oraz środowiskowe, wynikające z oddziaływania czynników zewnętrznych i nawyków pielęgnacyjnych.^2,3

TEWL – wewnętrzne przyczyny zaburzenia bariery naskórkowej

Do najczęstszych wewnętrznych przyczyn należą: predyspozycje genetyczne, niedobory ceramidów i kwasów tłuszczowych w lipidach międzykomórkowych, zmiany hormonalne, a także choroby skóry, takie jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy łojotokowe zapalenie skóry. Z wiekiem proces ten nasila się – produkcja lipidów i NMF naturalnie spada, przez co bariera naskórkowa staje się cieńsza i bardziej przepuszczalna.^1,3

Środowiskowe przyczyny TEWL

Na poziom TEWL wpływa również środowisko: niska wilgotność powietrza, klimatyzacja, ogrzewanie, mróz i wiatr, promieniowanie UV, a także zanieczyszczenia. Znaczenie mają też nawyki pielęgnacyjne – zbyt częsty kontakt z gorącą wodą, agresywne detergenty, peelingi mechaniczne czy zbyt mocne kosmetyki złuszczające osłabiają płaszcz hydrolipidowy i przyspieszają utratę wody.^2,4

Co może świadczyć o nadmiernym TEWL?

Nadmierna przeznaskórkowa utrata wody nie zawsze daje wyraźne sygnały już na początku, ale z czasem objawy stają się coraz bardziej zauważalne. Najczęściej skóra:

Długotrwale osłabiona bariera naskórkowa to także większa podatność na infekcje i kolonizację skóry przez bakterie, np. Staphylococcus aureus, co bywa istotne zwłaszcza w przebiegu chorób skóry.⁴

Nadmierna przeznaskórkowa utrata wody –
rekomendacje DERMEDIC

Aby skutecznie zmniejszać TEWL, warto sięgnąć po dermokosmetyki, które jednocześnie nawilżają, odbudowują lipidy i wzmacniają płaszcz hydrolipidowy. W ofercie DERMEDIC znajdziesz produkty stworzone z myślą o skórze odwodnionej, z zaburzoną barierą naskórkową:

DERMEDIC CICATOPY Ultrakojący krem naprawczy – wspiera regenerację suchej, podrażnionej skóry ze skłonnością do atopii, koi i odbudowuje warstwę lipidową.

DERMEDIC HYDRAIN Krem-żel ultranawilżający – lekka formuła, która intensywnie nawadnia i wygładza skórę odwodnioną w ciągu dnia.

DERMEDIC HYDRAIN Krem na noc – pracuje w nocy, kiedy regeneracja skóry jest najintensywniejsza, uzupełniając zapasy wody i lipidów.

DERMEDIC HYDRAIN Serum nawadniające – skoncentrowane składniki nawilżające wnikają głęboko w skórę i przygotowują ją na kolejne kroki pielęgnacji.

DERMEDIC HYDRAIN Masło ultranawadniające – bogata konsystencja idealna do bardzo suchej, napiętej skóry, która potrzebuje wzmocnionej ochrony przed utratą wody.

Najczęściej zadawane pytania o TEWL

Czym różni się TEWL od odwodnienia skóry?

TEWL to proces fizjologicznej utraty wody przez naskórek, a odwodnienie skóry to stan, który pojawia się m.in. wtedy, gdy TEWL staje się nadmierny. Można powiedzieć, że odwodnienie jest skutkiem długotrwale podwyższonego TEWL i zaburzeń bariery naskórkowej.

Czy zimą TEWL rośnie?

Tak. Mróz, wiatr i suche powietrze z ogrzewania osłabiają płaszcz hydrolipidowy, przez co skóra szybciej traci wodę. Zimą warto sięgać po bogatsze formuły – takie jak masło lub krem na noc – oraz nie zapominać o nawilżaniu w ciągu dnia.

Czy sam krem nawilżający wystarczy, żeby obniżyć TEWL?

Nawilżenie to ważny element, ale nie zawsze wystarczający. Najlepsze efekty daje pielęgnacja łącząca nawodnienie (np. serum, krem-żel) z odbudową lipidów (kremy z ceramidami, masła) oraz delikatnym oczyszczaniem, które nie narusza bariery naskórkowej.

Jak rozpoznać, że moja bariera naskórkowa jest osłabiona?

Charakterystyczne sygnały to: uczucie ściągnięcia po umyciu, szorstkość, łuszczenie się skóry, skłonność do zaczerwienień i podrażnień oraz zwiększona reaktywność na kosmetyki, które wcześniej były dobrze tolerowane.

Bibliografia

1. 1.Szmigiel-Pieczewska A., Wojnowska D., Bariera naskórkowa – budowa, funkcje i znaczenie w pielęgnacji skóry, Dermatologia Praktyczna.
2. 2.Wojnowska D., Mechanizmy regulujące przeznaskórkową utratę wody (TEWL), Kosmetologia Estetyczna.
3. 3.Fluhr J.W. i wsp., Transepidermal water loss reflects permeability barrier status, Experimental Dermatology.
4. 4.Green M. i wsp., Skin barrier dysfunction and microbiome, Journal of Investigative Dermatology.